افزایش سن با تغییرات جسمی، ذهنی و عاطفی همراه است. بسیاری از سالمندان تا سالها میتوانند زندگی مستقلی داشته باشند و تنها به کمکهای جزئی نیاز داشته باشند، اما در برخی شرایط مراقبت چند ساعته در روز دیگر کافی نیست و حضور یک مراقب یا پرستار به صورت شبانهروزی به یک ضرورت تبدیل میشود.
بسیاری از خانوادهها در تشخیص این موضوع دچار تردید هستند. آیا فراموشیهای مکرر والدین طبیعی است؟ آیا تنها ماندن سالمند در خانه خطرناک شده است؟ آیا مشکلات حرکتی او به حدی رسیده که نیاز به مراقبت دائمی داشته باشد؟
پاسخ این سوالات به شرایط هر فرد بستگی دارد، اما نشانههایی وجود دارند که میتوانند به خانوادهها کمک کنند تا زمان مناسب برای استفاده از خدمات پرستاری شبانهروزی را تشخیص دهند. در این مقاله به بررسی مهمترین علائم و شرایطی میپردازیم که نشان میدهند سالمند برای حفظ سلامت، امنیت و کیفیت زندگی خود به مراقبت دائمی نیاز دارد.
چرا تشخیص زمان نیاز به پرستار شبانهروزی اهمیت دارد؟
بسیاری از خانوادهها تا زمانی که یک اتفاق جدی رخ ندهد، متوجه میزان نیاز سالمند به مراقبت نمیشوند. گاهی یک زمین خوردن، مصرف اشتباه دارو، گم شدن سالمند یا تشدید ناگهانی بیماری باعث میشود خانواده به فکر مراقبت دائمی بیفتد.
در حالی که تشخیص به موقع این نیاز میتواند از بسیاری از مشکلات جلوگیری کند.
مراقبت شبانهروزی تنها به معنای انجام کارهای روزمره نیست؛ بلکه هدف اصلی آن ایجاد محیطی ایمن و آرام برای سالمند و کاهش نگرانی اعضای خانواده است. زمانی که سالمند تحت نظارت مناسب قرار داشته باشد، احتمال بروز حوادث خانگی، فراموشی مصرف داروها و تشدید بیماریهای مزمن کاهش پیدا میکند.
علاوه بر این، حضور یک مراقب ثابت میتواند به حفظ استقلال سالمند کمک کند. برخلاف تصور برخی افراد، استفاده از پرستار به معنای وابسته شدن سالمند نیست؛ بلکه در بسیاری از موارد باعث میشود فرد سالخورده بتواند مدت بیشتری در خانه شخصی خود زندگی کند و از انتقال به مراکز نگهداری بینیاز شود.
مهمترین نشانههایی که نشان میدهد سالمند به پرستار شبانهروزی نیاز دارد
1- زمین خوردن های مکرر یا خطر بالای سقوط
سقوط یکی از شایعترین و خطرناکترین حوادث دوران سالمندی است. کاهش تعادل، ضعف عضلات، مشکلات بینایی و مصرف برخی داروها میتوانند احتمال زمین خوردن را افزایش دهند.
اگر سالمند در چند ماه اخیر چند بار زمین خورده ، هنگام راه رفتن تعادل ندارد ، برای بلند شدن از تخت یا صندلی مشکل دارد و یا هنگام استافده از سرویس بهداشتی به کمک نیاز پیدا می کند ، بهتر است موضوع مراقبت دائمی به طور جدی مورد بررسی قرار گیرد .
زیرا حتی یک سقوط ساده میتواند منجر به شکستگی لگن، بستری شدن طولانیمدت و کاهش شدید کیفیت زندگی سالمند شود.
2- فراموشی و اختلالات حافظه رو به افزایش
یکی از مهمترین دلایل استفاده از پرستار شبانهروزی، پیشرفت مشکلات شناختی و حافظه است.
نشانه هایی مانند فراموش کردن مکرر مصرف دارو ها ، خاموش نکردن گاز یا وسایل برقی ، گم کردن مکرر وسایل ؛ فراموشی آدرس خانه ، سردرگمی در زمان و مکان و خروج ناگهانی از منزل بدون اطلاع از مواردی است که باید به آن توجه شود .
در مراحل اولیه آلزایمر یا زوال عقل ممکن است سالمند هنوز توانایی انجام بسیاری از کارها را داشته باشد، اما تنها ماندن او میتواند خطرات جدی ایجاد کند. در چنین شرایطی حضور یک مراقب دائمی نقش مهمی در حفظ ایمنی سالمند خواهد داشت.
مراقبت از سالمند مبتلا به آلزایمر یک موضوع بسیار ویژه و مهم است.
3- ناتوانی در انجام فعالیت های روزمره
پزشکان برای ارزیابی استقلال سالمندان معمولاً به توانایی انجام فعالیتهای روزانه توجه میکنند. این فعالیت ها شامل استحمام ؛ لباس پوشیدن ، غذا خوردن ؛ جا به جایی در منزل ، استفاده از سرویس بهداشتی و نظافت شخصی می باشد. اگر سالمند در انجام دو یا چند مورد از این فعالیتها به کمک مستمر نیاز داشته باشد، احتمالاً مراقبت چند ساعته دیگر پاسخگوی نیازهای او نخواهد بود.
4- مصرف همزمان چند دارو
بسیاری از سالمندان به دلیل بیماریهای مزمن مجبور به مصرف چندین دارو در ساعات مختلف روز هستند. از مشکلاتی که ممکن است در این شرایط انجام شود می توان ، فراموش کردن مصرف دارو ، مصرف بیش از حد دارو ، جا به جا مصرف کردن دارو و قطع خودسرانه درمان می توان نام برد . این اشتباهات میتوانند عوارض جدی ایجاد کنند و حتی جان سالمند را به خطر بیندازند.
وجود یک مراقب آگاه میتواند روند مصرف داروها را کنترل کرده و از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کند.
5- ابتلا به بیماری های مزمن پیشرفته
برخی بیماریها به طور طبیعی نیاز به مراقبت بیشتری ایجاد میکنند. به عنوان مثال پارکینسون ، آلزایمر ، سکته مغزی ، نارسایی قلبی ، بیماری های ریوی مزمن ، ام اس ، سرطان در موارد پیشرفته و دیابت کنترل نشده . در این شرایط معمولاً نیازهای مراقبتی سالمند در طول شبانهروز افزایش پیدا میکند و حضور فردی که وضعیت بیمار را تحت نظر داشته باشد اهمیت زیادی پیدا میکند.
نشانه پنهان که نشان میدهد سالمند به مراقبت شبانهروزی نیاز دارد
بسیاری از خانوادهها تصور میکنند تا زمانی که سالمند کاملاً زمینگیر نشده یا بیماری شدیدی نداشته باشد، نیازی به مراقبت دائمی ندارد. اما واقعیت این است که نیاز به پرستار شبانهروزی معمولاً به تدریج شکل میگیرد و با نشانههای ظریفی همراه است که ممکن است در نگاه اول طبیعی به نظر برسند.
شناخت این علائم میتواند از بروز حوادث و مشکلات جدی در آینده جلوگیری کند.
1- کاهش ناگهانی بهداشت فردی
یکی از اولین نشانههای کاهش توانایی سالمند، بیتوجهی به نظافت شخصی است.ممکن است فردی که همیشه به ظاهر و بهداشت خود اهمیت میداد ناگهان دیگر کمتر استحمام کند ، لباس های نامناسب یا تکراری بپوشد ، اصلاح صورت یا رسیدگی به مو ها را کنار بگذارد و به نظافت دهان و دندان توجه نکند .
گاهی این موضوع به دلیل ضعف جسمی است و گاهی به علت اختلالات شناختی و افسردگی رخ میدهد.
2- کاهش وزن ناگهانی و بدون دلیل سالمند
کاهش وزن در سالمندان همیشه نشانه خوبی نیست. از دلایل مختفی که باعث این مشکل می شود مواردی مانند فراموش کردن وعده های غذایی ، ناتوانی در آشپزی ؛ مشکلات بلع ، افسردگی و بیماری های زمینه ای نام برد. اگر سالمند طی چند ماه اخیر بدون رژیم غذایی وزن قابل توجهی از دست داده است، باید وضعیت او به دقت بررسی شود.
3- نامرتب شدن محیط زندگی
خانه سالمند اغلب آینهای از وضعیت جسمی و ذهنی او است. نشانه هایی مانند انباشته شدن ظروف کثیف ، بی نظمی شدید ، جمع شدن غذای فاسد در یخچال ، جمع شدن زباله ها و گرد و غبار غیر معمول میتواند نشان دهد که سالمند دیگر توان مدیریت امور منزل را مانند گذشته ندارد.
4- تغییرات رفتاری و خلقی
تغییر شخصیت در سالمندان نباید نادیده گرفته شود. برای مثال عصبانیت های غیر معمول ؛ بدبینی شدید و اضطراب دائمی ، بی حوصلگی ، گوشه گیری و بی اعتمادی نسبت به اطرافیان. گاهی این علائم اولین نشانههای زوال شناختی یا افسردگی سالمندی هستند.
5- بیدار شدن های مکرر در شب
برخی سالمندان در طول شب بارها از خواب بیدار میشوند. این موضوع ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهد . از جمله دلایل آن می توان به نیاز مکرر به سرویس بهداشتی ، درد های مزمن ، مشکلات تنفسی ؛ آلزایمر و بی خوابی های سالمندی اشاره کرد .
اگر سالمند شبها به تنهایی در منزل باشد، احتمال زمین خوردن یا بروز حادثه افزایش پیدا میکند.
6- فراموش کردن قرار های مهم
فراموشی مراجعات پزشکی یا کارهای روزمره یکی از هشدارهای مهم است. اگر سالمند ویزیت های پزشکی خود را فراموش کند ، مصرف دارو های خود را فراموش کند ، نیاز به مراقبت بیشتری دارد. همچنین سالمند ممکن است کار های روزمره خود را مانند پرداخت قبوض و تماس با خانواده را فراموش کند .
نباید خیلی هم سخت گیر باشید ، هر کسی ممکن است این کار های مهم را فراموش کند . فقط زمانی این به توجه ویژه ای نیاز دارد که به صورت مکرر این فراموشی ها صورت می گیرد. این موارد میتوانند نشانه کاهش عملکرد شناختی باشند.
7- افزایش انزوا و دوری از اجتماع
سالمندی که به تدریج ارتباط خود را با دیگران قطع میکند، ممکن است با مشکلات جسمی یا روانی مواجه شده باشد. شرکت نکردن در جمع های خانوادگی و کاهش تماس تلفنی و تمایل بیش از حد به تنهایی می تواند برای او مضر باشد . انزوای اجتماعی میتواند خطر افسردگی و افت سلامت عمومی را افزایش دهد.
8- اشتباهات مالی مکرر
مشکلات مالی گاهی از اولین نشانههای زوال شناختی هستند. به عنوان مثال پرداخت کردن چند باره یک قبض ، فراموشی پرداخت هزینه ها ، نا توانی در مدیریت حساب های بانکی ، از جمله مسائلی است که خانواده نباید آن را پیش پا افتاده قلمداد کند .چنین شرایطی ممکن است سالمند را در معرض سوءاستفاده مالی نیز قرار دهد.
9- ترس از تنها ماندن
برخی سالمندان به طور مستقیم از تنهایی ابراز نگرانی میکنند. مثلا ممکن است بگویند ” می ترسم اتفاقی برام بیفته ” یا مثلا ” شب ها احساس امنیت ندارم ” . خانواده های عزیز توجه کنید اینها نباید صرفا به عنوان یک وابستگی عاطفی عادی تلقی شود . گاهی سالمند به خوبی متوجه کاهش تواناییهای خود شده است. شما باید به حرف های سالمند توجه داشته باشید .
10 – افزایش تماسهای اضطراری با اعضای خانواده
اگر سالمند در طول روز یا شب بارها با فرزندان یا نزدیکان تماس میگیرد تا برای مسائل ساده کمک بگیرد، این موضوع میتواند نشان دهد که دیگر توان مدیریت مستقل زندگی روزمره را ندارد . خانواده ها این موضوعات را نباید پیش پا افتاده تلقی کنند .
آیا همه سالمندان به پرستار شبانهروزی نیاز دارند؟
پاسخ کوتاه این سوال «خیر» است. یکی از اشتباهات رایج این است که تصور شود همه افراد سالمند باید تحت مراقبت دائمی قرار بگیرند. در واقع میزان مراقبت مورد نیاز هر فرد به شرایط جسمی، روحی، شناختی و محیط زندگی او بستگی دارد .
بسیاری از سالمندان از وضعیت و سلامت جسمی خوبی برخوردار هستند ، توانایی انجام امور شخصی خود را دارند ، روابط اجتماعی فعالی دارند و بیماری هایشان به خوبی کنترل شده است .
این افراد ممکن است تنها به مراقبت ساعتی یا حضور دورهای یک مراقب نیاز داشته باشند. در مقابل، گروهی از سالمندان به دلیل بیماری، ناتوانی حرکتی یا اختلالات حافظه نیازمند نظارت مستمر هستند. بنابراین تصمیمگیری درباره مراقبت شبانهروزی باید بر اساس نیاز واقعی فرد انجام شود، نه صرفاً شرایط سنی سالمند .
در همین موضوع پرستار هم نسبت به بیماری و وضعیت سالمند باید تخصص های لازم را داشته باشد . وظایف پرستار سالمند بعد از بررسی وضعیت سالمند مشخص می شود .
چه افرادی بیشتر از سایر سالمندان به پرستار شبانهروزی نیاز پیدا میکنند؟
برخی سالمندان در معرض خطر بیشتری قرار دارند و معمولاً زودتر از دیگران به مراقبت دائمی نیاز پیدا میکنند. ما در این مقاله چند مورد مهم را ذکر می کنیم که آنها عبارت اند از :
سالمندان مبتلا به آلزایمر
افراد مبتلا به الزایمر ممکن است مسیر خانه را فراموش کنند ، وسایل خطرناک را روشن بگذارند ، دارو های خود را اشتباه مصرف کنند و یا در ساعات مختلف شب سرگردان شوند .
به همین دلیل با پیشرفت بیماری، حضور مراقب دائمی اهمیت زیادی پیدا میکند.
سالمندان پس از سکته مغزی
بسیاری از بیماران پس از سکته با مشکلاتی مانند ضعف عضلات ، اختلال در تعادل ، مشکلات گفتاری و محدودیت حرکتی مواجه می شوند . این افراد در انجام فعالیت های روزانه به کمک احتیاج دارند .
سالمندان مبتلا به پارکینسون
لرزش، کندی حرکت و اختلال تعادل در بیماران پارکینسون میتواند احتمال سقوط و آسیبدیدگی را افزایش دهد. این افراد معمولاً با پیشرفت بیماری به مراقبت بیشتری نیاز پیدا میکنند.
سالمندان تنها
گاهی حتی اگر سالمند بیماری شدیدی نداشته باشد، زندگی کردن به تنهایی میتواند یک عامل خطر محسوب شود. به ویژه اگر فرزندان در شهر دیگری زندگی می کنند ، دسترسی سریع سالمند به اعضای خانواده وجود ندارد و سالمند سابقه بیماری مزمن یا زمین خوردن داشته باشد .
سالمندان دارای بیماریهای مزمن متعدد
ترکیب چند بیماری مانند دیابت ، فشار خون ، بیماری قلبی ، آرتروز شدید و مشکلات بینایی می تواند توانایی سالمند را برای مدیریت زندگی روزمره کاهش دهد و و نیاز به مراقبت را افزایش دهد .
یک باور اشتباه
برخی می گویند ” اگر پرستار بیاوریم سالمند احساس ناتوانی می کند. ” یکی از نگرانیهای رایج خانوادهها این است که حضور پرستار باعث شود سالمند احساس کند استقلال خود را از دست داده است. در حالی که تجربه نشان میدهد نوع برخورد و نحوه معرفی مراقب اهمیت بسیار بیشتری دارد. اگر پرستار به عنوان فردی برای کمک، همراهی و افزایش کیفیت زندگی سالمند معرفی شود، معمولاً پذیرش آن آسانتر خواهد بود.
بسیاری از سالمندان پس از مدتی حضور مراقب را عاملی برای احساس امنیت بیشتر، کاهش تنهایی و انجام راحتتر فعالیتهای روزمره میدانند.
چک لیست تشخیص نیاز سالمند به پرستار شبانهروزی
اگر هنوز مطمئن نیستید که سالمند خانواده شما به مراقبت شبانهروزی نیاز دارد یا خیر، از لیست زیر استفاده کنید .
وضعیت جسمی
- سالمند در چند ماه گذشته زمین خورده باشد
- برای راه رفتن به عصا، واکر یا کمک دیگران نیاز دارد
- در بلند شدن از تخت یا صندلی مشکل دارد
- برای استحمام یا لباس پوشیدن به کمک نیاز دارد
- برای استفاده از سرویس بهداشتی به تنهایی دچار مشکل است
- در تهیه غذا یا خوردن غذا به کمک نیاز دارد
هر چه وضعیت سالمند با موارد بیشتری از لیست بالا مطابقت داشته باشد ، نیاز به پرستار سالمند نیز بیشتر می شود.
وضعیت حافظه و شناخت
- سالمند مکررا مصرف دارو را فراموش می کند
- قرار های پزشکی را از یاد می برد
- وسایل را مرتبا گم میکند
- زمان یا مکان را اشتباه تشخیص میدهد
- گاهی افراد یا آدرسها را فراموش میکند
- سابقه آلزایمر یا زوال عقل دارد
وضعیت ایمنی
- گاز، بخاری یا وسایل برقی را روشن فراموش کرده است
- شبها بدون دلیل مشخص از خانه خارج میشود
- در باز و بسته کردن درها دچار مشکل است
- در شرایط اضطراری نمیتواند درخواست کمک کند
- به دلیل ضعف بینایی یا تعادل در معرض سقوط قرار دارد
وضعیت روحی و اجتماعی
- اغلب احساس تنهایی میکند
- دچار افسردگی یا اضطراب شده است
- بیشتر ساعات روز را بدون همراه سپری میکند
- از فعالیتهای اجتماعی فاصله گرفته است
- خانواده نمیتوانند به طور منظم در کنار او باشند
تفاوت پرستار شبانهروزی با مراقبت ساعتی چیست؟
مراقبت ساعتی برای چه افرادی مناسب است؟
مراقبت ساعتی معمولاً برای سالمندانی مناسب است که بیشتر کار های شخصی خود را انجام می دهند ، توانایی راه رفتن دارند ، حافظه نسبتا خوبی دارند و تنها در برخی ساعات روز به کمک نیاز دارند .
به عنوان مثال سالمند ممکن است فقط برای استحمام ، خرید ، تهیه غذا و همراهی در مراجعه به پزشک به کمک نیاز داشته باشد.
پرستار شبانهروزی برای چه افرادی مناسب است؟
در مقابل، برخی سالمندان نیاز به حضور دائمی فردی قابل اعتماد دارند. معمولا این گروه شامل افرادی هستند که دچار آلزایمر یا زوال عقل شدند ، سابقه زمین خوردن دارند ، توانایی حرکتی محدودی دارند ، شب ها نیاز به مراقبت دارند ، دارو های متعددی مصرف میکنند ، و در انجام امور شخصی وابسته اند.
در چنین شرایطی حضور یک مراقب در تمام ساعات شبانهروز میتواند امنیت و آرامش بیشتری ایجاد کند.
چه خطراتی سالمندان تنها را تهدید میکند؟
بسیاری از خانوادهها تصور میکنند اگر سالمند چند ساعت در روز تنها بماند مشکلی ایجاد نمیشود. اما آمارها و تجربههای مراقبتی نشان میدهد که بخش قابل توجهی از حوادث سالمندان در زمان تنهایی آنها رخ میدهد.
سقوط و شکستگی
مهمترین خطر دوران سالمندی سقوط است. شکستگی لگن، مچ دست یا ستون فقرات میتواند پیامدهایی مانند بستری شدن طولانی مدت ، کاهش توان حرکتی ، وابستگی بیشتر و افت کیفیت زندگی را در پی داشته باشد.
مصرف اشتباه داروها
برخی سالمندان روزانه بین ۵ تا ۱۰ دارو مصرف میکنند. کوچکترین اشتباه در مصرف دارو ممکن است باعث افت شدید فشار خون ، افزایش قند خون ، مشکلات قلبی ، خواب آلودگی شدید شود .
کمآبی بدن و سوءتغذیه
احساس تشنگی در بسیاری از سالمندان کاهش پیدا میکند. همچنین برخیی از آنها علاقه ای به آشپزی ندارند و همچنین اشتهای کمی دارند و وعده های غذایی را فراموش می کنند. در نتیجه در معرض کمآبی بدن و سوءتغذیه قرار میگیرند.
تشدید بیماریهای مزمن
بیماری هایی مانند دیابت ، بیماری های قلبی ، فشار خون و بیماری های تنفسی نیاز به پیگیری های مداوم دارند .
عدم نظارت کافی ممکن است باعث تشدید ناگهانی علائم و مراجعه اورژانسی به بیمارستان شود.
انزوای اجتماعی
سلامت سالمندان فقط به وضعیت جسمی محدود نمیشود. تنهایی طولانیمدت میتواند با مشکلاتی مانند افسردگی ، اضطراب ، کاهش اعتماد به نفس و اختلال خواب شود . ارتباط منظم با دیگران نقش مهمی در حفظ سلامت روان سالمند دارد.
نشانههایی که میگوید خانواده نیز به کمک نیاز دارد
گاهی موضوع فقط سالمند نیست؛ بلکه اعضای خانواده نیز تحت فشار قرار میگیرند. اگر مواردی مانند خستگی مزمن ، استرس دائمی ، اختلال خواب ، نگرانی همیشگی در مورد سالمند ، کاهش تمرکز در کار و محدود شدن زندگی شخصی را تجربه می کنید احتمالا بار مراقبتی بیش از حد سنگین شده .
مراقبت از سالمند یک مسئولیت ارزشمند است، اما زمانی که فشار آن بیش از حد شود، ممکن است سلامت سایر اعضای خانواده را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
سوالات متداول درباره نیاز سالمند به پرستار شبانهروزی
آیا بالا رفتن سن به تنهایی دلیل نیاز به پرستار شبانهروزی است؟
خیر.
سن به تنهایی معیار مناسبی برای تصمیمگیری نیست. برخی افراد حتی در سنین بالای ۸۰ سال همچنان استقلال قابل قبولی دارند و بیشتر فعالیتهای روزمره خود را بدون کمک انجام میدهند.آنچه اهمیت دارد وضعیت جسمی، توانایی حرکتی، سلامت ذهنی، شرایط بیماریها و میزان استقلال سالمند در زندگی روزمره است.
بنابراین ممکن است یک فرد ۷۰ ساله به مراقبت دائمی نیاز داشته باشد اما فردی ۸۵ ساله همچنان زندگی مستقلی داشته باشد.
از کجا بفهمیم سالمند دیگر نباید تنها در خانه بماند؟
چند نشانه مهم وجود دارد :
- زمین خوردن های مکرر
- فراموش کردن دارو ها
- مشکلات حافظه
- روشن گذاشتن گاز یا وسایل برقی
- گم شدن در محیط های آشنا
- ناتوانی در انجام امور شخصی
- ترس از تنهایی
اگر چند مورد از این علائم به طور همزمان مشاهده شود، بهتر است شرایط مراقبتی سالمند به طور جدی بررسی شود.
آیا سالمندان مبتلا به آلزایمر همیشه به پرستار شبانهروزی نیاز دارند؟
خیر.
در مراحل اولیه بیماری، بسیاری از افراد هنوز میتوانند بخش زیادی از کارهای روزمره خود را انجام دهند. اما با پیشرفت بیماری معمولا مشکلاتی مانند فراموشی شدید ، گم شدن ، بی قراری شبانه ، مصرف اشتباه دارو و کاهش توانایی تصمیم گیری ظاهر میشود که در این شرایط حضور یک مراقب دائمی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آیا پرستار شبانهروزی میتواند جایگزین حضور خانواده شود؟
خیر.
هیچ مراقبی نمیتواند نقش عاطفی خانواده را به طور کامل جایگزین کند. حتی در بهترین شرایط نیز سالمندان به ارتباط با فرزندان، نوهها و سایر اعضای خانواده نیاز دارند.
پرستار میتواند در مراقبت، ایمنی و انجام امور روزمره کمک کند، اما حمایت عاطفی خانواده همچنان نقش بسیار مهمی در کیفیت زندگی سالمند دارد.
آیا حضور پرستار باعث وابسته شدن سالمند میشود؟
این تصور همیشه درست نیست. در واقع زمانی که مراقبت به شکل اصولی انجام شود، هدف حفظ حداکثری استقلال سالمند است. یک مراقب حرفهای معمولاً تلاش میکند سالمند تا حد امکان فعالیتهای شخصی خود را انجام دهد و تنها در موارد ضروری کمک دریافت کند.
به همین دلیل در بسیاری از موارد حضور مراقب باعث حفظ تواناییهای سالمند میشود، نه کاهش آنها.
آیا مراقبت شبانهروزی فقط برای سالمندان زمینگیر است؟
خیر.
بسیاری از سالمندانی که از نظر حرکتی نسبتاً فعال هستند نیز ممکن است به مراقبت دائمی نیاز داشته باشند. برای مثال افراد مبتلا به الزایمر ، بیماران پارکینسون ، سالمندان دارای اختلال تعادل و افرادی که چندین بیماری مزمن دارند.
این اشخاص ممکن است ظاهراً فعال باشند اما همچنان به نظارت مستمر نیاز داشته باشند.
چه زمانی مراقبت ساعتی دیگر کافی نیست؟
معمولاً زمانی که مشکلات سالمند فقط به چند ساعت خاص محدود نباشد. به عنوان مثال نیاز به کمک در طول شب ، بی قراری شبانه ، خطر سقوط در ساعات مختلف ، فراموشی شدید ، نیاز مکرر به استفاده از سرویس بهداشتی و نیاز به کنترل مداوم وضعیت سلامتی . در این شرایط ممکن است مراقبت چند ساعته پاسخگوی نیازهای سالمند نباشد.
آیا سالمندی که چند بار زمین خورده است به مراقبت دائمی نیاز دارد؟
لزوم مراقبت دائمی به علت زمین خوردن به شرایط فرد بستگی دارد. اما سقوطهای مکرر یکی از مهمترین نشانههای هشداردهنده محسوب میشوند. اگر علت زمین خوردن مواردی مانند ضعف عضلانی ، اختلال تعادل ، مشکلات بینایی ، بیماری های عصبی باشد ، بهتر است ارزیابی دقیقتری از نیازهای مراقبتی سالمند انجام شود.
آیا تنهایی میتواند سلامت سالمند را تهدید کند؟
بله.
تحقیقات مختلف نشان دادهاند که انزوای اجتماعی در سالمندان میتواند با افزایش خطر افسردگی ، اضطراب ، اختلال خواب ، کاهش فعالیت بدنی و افت عملکرد شناختی همراه باشد. ارتباط منظم با دیگران یکی از عوامل مهم حفظ سلامت روان در دوران سالمندی است.
اگر سالمند با حضور پرستار مخالفت کند چه باید کرد؟
این موضوع در برخی از خانوادهها مشاهده میشود. معمولا دلیل مخالفت سالمند نگرانی از دست دادن استقلال ، احساس کنترل شدن ، نا آشنایی با شخص مراقب و ترس از حضور فرد غریبه در خانه باشد . در چنین شرایطی بهتر است خانواده به جای اجبار، درباره مزایا و اهداف مراقبت با سالمند گفتگو کند و او را در فرآیند تصمیمگیری مشارکت دهد.
اشتباهات رایج خانوادهها در تشخیص نیاز سالمند به مراقبت
گاهی خانوادهها ناخواسته علائم هشداردهنده را نادیده میگیرند و تصور میکنند مشکلات پیشآمده بخشی طبیعی از روند سالمندی است. در حالی که برخی نشانهها نیازمند توجه جدی هستند.
اشتباه اول: نسبت دادن همه مشکلات به افزایش سن
اینکه بگوییم ” سنش بالا رفته طبیعیه ” یا “همه سالمندان فراموشکار می شوند ” یا مثلا “این مسائل در این سن عادیه ” گاهی باعث میشود مشکلات قابل درمان یا قابل مدیریت نادیده گرفته شوند.
اشتباه دوم: تصمیمگیری بعد از وقوع حادثه
بسیاری از خانوادهها پس از زمین خوردن، بستری شدن یا بروز یک بحران جدی به فکر افزایش مراقبت میافتند. در حالی که پیشگیری همیشه سادهتر و کمهزینهتر از مدیریت پیامدهای یک حادثه است.
اشتباه سوم: نادیده گرفتن مشکلات شبانه
برخی خانوادهها فقط وضعیت روزانه سالمند را ارزیابی میکنند. در حالی که بسیاری از حوادث سالمندان در ساعات شب رخ میدهد؛ زمانی که دید کاهش می یابد ، تعادل ضعیف تر می شود ، احتمال سقوط افزایش پیدا می کند ، دسترسی به کمک دشوار تر می شود . در این زمان سالمند نیاز به مراقبت بیشتری دارد
اشتباه چهارم: تمرکز فقط بر سلامت جسمی
سلامت روان و وضعیت شناختی نیز به اندازه سلامت جسمی اهمیت دارند. گاهی سالمندی از نظر حرکتی وضعیت مناسبی دارد اما به دلیل مشکلات حافظه یا افسردگی به مراقبت بیشتری نیاز پیدا میکند.
جمعبندی
تشخیص زمان مناسب برای استفاده از مراقبت شبانهروزی یکی از مهمترین تصمیمهایی است که خانوادهها در مسیر مراقبت از سالمند با آن روبهرو میشوند.
این تصمیم نباید صرفاً بر اساس سن فرد گرفته شود، بلکه لازم است عواملی مانند وضعیت جسمی، توانایی انجام فعالیتهای روزمره، سلامت ذهنی، بیماریهای زمینهای، خطر سقوط، شرایط زندگی و میزان حمایت خانواده به دقت بررسی شوند.
هرچه نیازهای سالمند زودتر شناسایی شود، امکان حفظ استقلال، امنیت و کیفیت زندگی او بیشتر خواهد بود. توجه به نشانههای هشداردهنده و ارزیابی منظم شرایط سالمند میتواند به خانوادهها کمک کند تا بهترین تصمیم را در زمان مناسب اتخاذ کنند و محیطی امنتر و آرامتر برای عزیزان خود فراهم آورند.
دیدگاهتان را بنویسید